Chloe Parker
Trí tuệ nhân tạo đã thống trị các tiêu đề công nghệ trong nhiều năm, với Google, OpenAI và Microsoft đổ hàng tỷ đô la vào phát triển. Tuy nhiên, kết quả vẫn còn bất đồng: câu trả lời AI của Google có thể sai lệch nghiêm trọng, hình ảnh do AI tạo ra đầy lỗi, và chatbot vẫn có cảm giác máy móc. Nhưng một người đã dự đoán sự bùng nổ này từ nhiều thập kỷ trước.
The Guardian mới đây đã phỏng vấn Ray Kurzweil, một nhà tương lai học, nhà nghiên cứu chính và nhà tiên tri AI của Google. Kurzweil nổi tiếng nhất với cuốn sách năm 2005 The Singularity is Near, dự đoán AI ngang tầm con người vào năm 2029 và sự hợp nhất ý thức con người với AI vào khoảng năm 2045. Cuốn sách mới của ông, The Singularity is Nearer, khẳng định lại những dự báo đó.
Kurzweil vẫn giữ nguyên mốc thời gian của mình. "Năm 2029 vẫn chính xác cho cả trí thông minh ngang tầm con người và trí tuệ nhân tạo tổng quát," ông nói với The Guardian. Ông thừa nhận AI có thể mất thêm vài năm để vượt qua những người giỏi nhất trong việc viết kịch bản phim đoạt giải Oscar hoặc đưa ra những hiểu biết triết học sâu sắc, nhưng "cuối cùng nó sẽ làm được."
Điều gây sốc thực sự đến từ tầm nhìn của ông về Điểm kỳ dị. "Chúng ta sẽ là sự kết hợp giữa trí thông minh tự nhiên và trí thông minh điều khiển học," Kurzweil nói. "Giao diện não-máy tính sẽ sử dụng nanobot — những robot có kích thước phân tử — đi vào não chúng ta một cách không xâm lấn qua các mao mạch. Chúng ta sẽ mở rộng trí thông minh lên một triệu lần vào năm 2045."
Các nhà phê bình bác bỏ những tuyên bố như vậy là kiêu ngạo. "Chúng ta thậm chí còn chưa hiểu bộ não của mình hoạt động thế nào," một nhà quan sát nhận xét. "Tiêm máy nano vào não người nghe như một công thức cho thảm họa."
Kurzweil thừa nhận sự hoài nghi: "Mọi người nói 'Tôi không muốn điều đó,' nhưng họ cũng từng nghĩ họ không muốn điện thoại." Ông lập luận rằng chi phí sẽ giảm, giống như điện thoại di động đã trở nên phải chăng. "Khoảng ba phần tư dân số thế giới có một chiếc… vấn đề này sẽ biến mất theo thời gian."
Sống Mãi
"Kế hoạch đầu tiên của tôi là sống sót, đạt tới vận tốc thoát khỏi lão hóa. Tôi cũng có ý định tạo ra một bản sao của chính mình. Tôi uống khoảng 80 viên thuốc mỗi ngày để giữ sức khỏe. Đông lạnh lão hóa là phương án dự phòng."
— Ray Kurzweil
Cuốn sách của Kurzweil bao gồm một chương về "hiểm họa," nhưng ông vẫn thoải mái về các kịch bản ngày tận thế. "Chúng ta phải nhận thức được tiềm năng ở đây và giám sát những gì AI đang làm. Nhưng chỉ chống lại nó là không hợp lý: những lợi ích quá sâu sắc. Tất cả các công ty lớn đang nỗ lực nhiều hơn để đảm bảo hệ thống của họ an toàn và phù hợp với giá trị con người hơn là tạo ra những tiến bộ mới."
Không phải ai cũng tin điều đó. "Tôi hoàn toàn không tin rằng công nghệ lớn ưu tiên an toàn hơn tiến bộ," một nhà phân tích công nghệ nói. "Triết lý 'di chuyển nhanh và phá vỡ mọi thứ' của Thung lũng Silicon hoàn toàn tóm gọn cơn sốt AI hiện tại."
Tuyên bố táo bạo nhất của Kurzweil: sự bất tử. "Vào đầu những năm 2030, chúng ta có thể đạt tới vận tốc thoát khỏi lão hóa, nơi mỗi năm sống mất đi do lão hóa, chúng ta lấy lại được từ tiến bộ khoa học," ông nói. "Khi vượt qua điểm đó, chúng ta thực sự sẽ lấy lại được nhiều năm hơn. Đó không phải là sự đảm bảo chắc chắn sống mãi — vẫn có tai nạn — nhưng xác suất chết của bạn sẽ không tăng theo từng năm. Khả năng đưa người đã khuất trở lại dưới dạng kỹ thuật số sẽ đặt ra những câu hỏi xã hội và pháp lý thú vị."
AI hồi sinh người chết? Kurzweil nói nghiêm túc. Ông dự định tạo ra một bản sao kỹ thuật số của chính mình: "Tôi đã làm điều gì đó tương tự với cha tôi, thu thập mọi thứ ông ấy viết, và nó hơi giống như nói chuyện với ông ấy." Cụm từ "hơi giống" mang nhiều ý nghĩa — bản sao đó thực ra không giống cha ông.
Cuộc phỏng vấn kết thúc với một lưu ý về tính tất yếu: "Sẽ không phải là chúng ta chống lại AI: AI sẽ đi vào bên trong chúng ta."
Kurzweil vẫn là một nhân vật được kính trọng trong lĩnh vực AI, nhưng tầm nhìn của ông khiến nhiều người cho là không tưởng. Trong 10 năm nữa, nanobot có thể kéo dài tuổi thọ của chúng ta; trong 20 năm, chúng ta có thể trở thành những người lai giữa người và phần cứng với bộ não bị chi phối bởi phần mềm mà chúng ta không kiểm soát. Và người chết sẽ được hồi sinh dưới dạng hình đại diện kỹ thuật số.
AI ngày nay được định nghĩa không phải bởi những gì nó làm, mà bởi những gì những người ủng hộ nó hứa hẹn. Kurzweil có thể đúng. Nhưng đối với nhiều người, ý tưởng tiêm máy nano vào não hoặc hồi sinh người thân dưới dạng phần mềm ma quái là vô cùng phản cảm. Như một nhà phê bình đã nói: "Toàn bộ triết lý này điên rồ như một con lửng trong tiệm bánh, và sẽ kết thúc cũng tệ như vậy."
